Ficus carica

De vijgenplant is afkomstig uit de streken rond de Middellandse Zee waar de vruchten gegeten worden sinds de oudheid.
Een vijg is geen vrucht
Vijgen zijn al heel lang in cultuur. Ze groeien in warme streken en het liefst in de volle zon. Wat wij als vrucht zien, is in feite de vlezige bloeiwijze. De vorm van de vrucht doet denken aan een urn. Binnen het vruchtomhulsel staan de heel kleine bloemen. De bloemen rijpen zonder bevruchting of worden door een galwesp bevrucht. Vijgen worden pas na twee jaar rijp.
Vruchten worden voornamelijk in de winter vanuit het Middellandse-Zeegebied geŽxporteerd. Vijgen zijn lekker om zo te eten of kunnen in vruchtencakes of vruchtenslof worden verwerkt. De vruchten van de meeste rassen worden hier rijp vanaf september tot en met oktober.



afkomst
De vijgenboom is afkomstig uit Klein-AziŽ, Noordwest-India en het Middellandse-Zeegebied (Midden- en Zuid-ItaliŽ en Griekenland), waar de soort al sinds de oudheid wordt gebruikt en aangeplant. Sindsdien heeft de vijg zich in vrijwel alle tropische en subtropische gebieden verspreid. Het vijgenblad is tegenoverstaand, diep 3- 5-lobbig getand. De bloemen staan dicht opeen aan de binnenkant van de peervormige, vlezige bloeiwijze die van boven van een kleine opening is voorzien, de latere vijg. Ze zijn pas zichtbaar als men de vijg opent.

Alle plantendelen bevatten een etsend melksap, behalve de vruchten. De rijpe vruchten variŽren van donker purperrood, geelachtig of bijna wit en van 4 tot 8 cm lengte. De cultuurvariŽteiten bezitten alleen vrouwelijke bloemen. De vruchtontwikkeling vindt ook zonder bestuiving plaats . Alleen Smyrna-vijgen zijn aangewezen op het stuifmeel van de wilde vijgenboom.

De vijg geeft de voorkeur aan warmte en een vruchtbare bodem met voldoende vocht. Maar de vijg doet het ook goed op zware klei- en zandgronden. Oudere vijgen kunnen ook goed tegen droogte. De vijg prefereert een plaats in de volle zon, maar kan ook in halfschaduw goed groeien. Het beste is om de grond goed te mulchen met organisch materiaal. In een goed bemeste grond zal de vijg zijn ware groeikracht tonen. Ondanks de snelle groei gaat dit niet ten koste van de opbrengst en de kwaliteit daarvan. Om de vijg in toom te houden is het raadzaam de plant zo min mogelijk te bemesten. In Nederland en BelgiŽ wordt aangeraden de vijg beschut en tegen een warme zuid- of westen-muur te plaatsen.

De vijgenboom kan aangewend worden als sierplant, fruitplant, kamerplant of kuipplant.

vijgvijgenboomficus carica

Een vijg heeft een fraai handvormig gelobd blad
In de zomer moet worden gesnoeid: de toppen van de jonge scheuten worden teruggenomen; zodanig dat er 5 - 6 bladeren aan de scheut(en) blijven. Door deze wijze van snoeien wordt de aanleg van nieuwe scheuten vanuit de bladoksels bevorderd en kan er meer (zon)licht in de kroon komen. Aan het einde van het groeiseizoen zullen in de oksels van de nieuw gevormde jonge scheuten nog embryonale vruchtjes aanwezig zijn. De kans is groot dat deze vruchten de winter overleven en zich het volgende groeiseizoen verder zullen ontwikkelen. Aanwezige groene vruchten aan het einde van het groeiseizoen overleven de winter niet: pluk ze af.
In de lente richt de snoei zich op het ontwikkelen van een evenwichtige kroon. Stakerige, bevroren en kale scheuten worden terug geknipt op ťťn knop om nieuwe groei te stimuleren. Overtollige zijscheuten worden van de hoofdgesteltakken geknipt. Zorg voor een open struikvorm, zodat het (zon)licht goed de hoofdgesteltakken kan bereiken.
'Brown Turkey' geeft veel vruchten
Net zoals appels en peren kunnen worden geleid, zo is de vijg ook (op) te leiden. Een waaiervorm is een goede vorm. Bind de hoofdscheuten aan, zodat de vorm van een (brede) waaier ontstaat.
Rassen
Er zijn veel nieuwe rassen te koop. De hieronder genoemende rassen zijn geselecteerd op vroegheid, smaak en winterhardheid. Het zijn allemaal meerjarige gewassen, geschikt als tuin-, serre- of kuipplant.
 

Ficus carica